خلقت انسان از کجا شروع شد؟

مقدمه اول بر لزوم داشتن نفس:

خداوند در مسیر قوس نزول یا همان شروع خلقت موجودات، ابتدا از خلقت عقل اول یا صادر اول شروع می‌کند تا برسد در نهایت به ماده اولیه یا هیولای اولی که قوه محض است و هیچ صورت و فعلیّتی ندارد.

طبق روایات اولین موجودی که خلق شده، عقل است، در روایت دیگر پیامبر ص فرمودند اولین مخلوق در کل نظام هستی نور من است. و در جای دیگر می‌فرمایند علی و من از نور واحد هستیم. بنابراین اولین مخلوقات خداوند نور مقدس پیامبر گرامی اسلام و حضرت امیر المومنین علی علیه السلام هستند که دیگر مخلوقات بواسطه نور این دو بزرگوار خلق شده اند.

هدف از خلقت بندگی کردن خدا و رسیدن به خداست. کل نظام هستی ابتدا با قدرت مطلقه خداوند ایجاد شده است و بعد طبق نظام علی و معلولی  در سیر قوس صعودی افتاده است تا برسد به خدا. البته همین نظام علیّت هم صادر و ساخته قدرت و علم  خداوند است.

دلیل وجود نفس در انسان چیست؟

 

قبل از هر چیز باید وجود و لزوم نفس را اثبات کنیم. ما وقتی خودمان و دیگر موجودات مثل گیاهان و حیوانات را نگاه می‌کنیم، می‌بینیم آنها آثار و کارهای غیر ارادی زیادی دارند که یکنواخت نیستند. مثل حس و حرکت و تغذیه و رشد و نمو و تولید مثل. مبدا این آثار نمی‌تواند ماده اولی باشد چون ماده اولی قابلیّت محض است و نمی‌تواند این کارها را بدون واسطه انجام دهد.

صورت جسمیّه مشترک بین همه اجسام هم نمی‌تواند مبدا این آثار باشد، چون ما داریم مشاهده می‌کنیم کارهای گوناگون از حیوانات مختلف صادر می‌شود و این ها نمی‌تواند کار یک صورت مشترک باشد. پس یک چیزی فراتر از این حرف‌ها باید باشد تا کارهای پیچیده را به عهده بگیرد. در ادامه با بیان مقدماتی لزوم نفس را روش‌تر خواهیم کرد.